Αρκετά και σημαντικά είναι τα ζητήματα που αφορούν την ύδρευση και την άρδευση στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, σύμφωνα με τον περιφερειακό σύμβουλο και επικεφαλής του συνδυασμού «Λαϊκή Συσπείρωση», Διονύση Κλάδη. Στην επερώτηση που κατέθεσε προς το προεδρείο του περιφερειακού συμβουλίου και την περιφερειακή διοίκηση αναφέρει τα εξής: «Διαρκώς διογκούμενα είναι στην Περιφέρειά μας, τα προβλήματα ύδρευσης και άρδευσης εν μέσω μάλιστα θέρους. Πρόκειται για τα αποτελέσματα της πολιτικής όλων των κυβερνήσεων, αλλά και των τοπικών Αρχών, Περιφέρειας και Δήμων, που έχουν καταστήσει την διαχείριση των υδάτων πεδίο εμπορευματικής εκμετάλλευσης, το νερό από κοινωνικό αγαθό σε πανάκριβο εμπόρευμα. Γι’ αυτό, οι φορείς που εμπλέκονται στην διαχείριση του νερού, το κοστολογούν πανάκριβα για τον λαό, ενώ την ίδια ώρα, δεν προχωρούν τα απαραίτητα έργα συντήρησης και εκσυγχρονισμού των δικτύων ύδρευσης, μικρά φράγματα, λιμνοδεξαμενές, καλλιέργεια πηγών, προστασία υδροβιότοπων, νέα απαραίτητα αντλιοστάσια, σύγχρονο αρδευτικό δίκτυο και αποστραγγιστικά έργα. Παράλληλα, τα προβλήματα των ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ παραμένουν μεγάλα, η υπερχρέωση πολλών ΤΟΕΒ, λόγω της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας, υπονομεύει τις δυνατότητές τους.
Ακόμα χειρότερη προμηνύεται η κατάσταση στο μέλλον, με την προωθούμενη συγχώνευση των ΔΕΥΑ, με προφανή στόχο την συγκέντρωση των υπηρεσιών, ώστε να προχωρήσει η ιδιωτικοποίησή τους, αλλά και με την μεταβίβαση αρμοδιοτήτων των ΤΟΕΒ και ΓΟΕΒ σε Ανώνυμες Εταιρείες στα πρότυπα της Θεσσαλίας και της Κρήτης, προαπαιτούμενο κι αυτό του υπερμνημονίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Ταμείου Ανάκαμψης. Όλα αυτά, έπειτα και από την νομοθετική ρύθμιση για μετατροπή της ΡΑΕ (Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας) σε ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων).
Ιδιαίτερα για το πόσιμο νερό, σημειώνουμε ότι οι ανάγκες τα επόμενα χρόνια πρόκειται να μεγαλώσουν. Σύμφωνα, μάλιστα, με το «Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο για το πόσιμο νερό», που εκπονήθηκε το 2022, η εκτίμηση των υδρευτικών αναγκών της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης για το 2030 ανέρχεται στα 57.545.904 κυβικά μέτρα, ενώ για το 2021 ήταν 56.901.875 κυβικά μέτρα. Σύμφωνα με τις παραδοχές του ίδιου σχεδίου «..κρίνεται αναγκαία η αναβάθμιση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας νερού, για να αντιμετωπισθούν φαινόμενα τοπικής υποβάθμισης της ποιότητας του νερού προς κατανάλωση. Σημειακά εμφανίζονται προβλήματα υφαλμύρινσης στο παραλιακό μέτωπο του Δήμου Κομοτηνής, νιτρορύπανσης (στον Δήμο Καβάλας και τον Δήμο Ορεστιάδας) και ύπαρξη μαγγανίου (λόγω γεωλογικού υποβάθρου) στον Δήμο Ορεστιάδας». Όπως επίσης, «Στην Περιφέρεια Α.Μ.-Θ. παρατηρείται έλλειμμα επαρκούς πόσιμου νερού σε ορισμένες περιοχές. Συγκεκριμένα προβλήματα επάρκειας αντιμετωπίζει ο Δήμος Δοξάτου, λόγω παλαιότητας δικτύων (άνω των σαράντα ετών από αμίαντο με συχνές θραύσεις), η περιοχή Μαυρόβατο της Δράμας, η Θάσος (λόγω εποχικής αύξησης της κατανάλωσης), το Διδυμότειχο, οικισμοί της Δ.Ε. Φιλίππων της Καβάλας, οικισμοί του Δήμου Ορεστιάδας, η Δ.Ε. Αμαξάδων του Ιάσμου, το Σουφλί (λόγω εκτεταμένων καταστροφών συνέπεια πλημμυρών), το παραλιακό μέτωπο του Δήμιου Αβδήρων (εποχική αύξηση κατανάλωσης), περιοχές του Δήμου Αλεξανδρούπολης, λόγω παλαιότητας των δικτύων (άνω των σαράντα ετών από αμίαντο με συχνά σπασίματα), αλλά και λόγω μη επαρκούς παροχής (π.χ. Δ.Ε. Φερών, Αισύμη, Νίψα, Αύρα).
Τέλος, κρίνεται αναγκαία η αναβάθμιση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας νερού και των δικτύων, για να αντιμετωπισθούν φαινόμενα τοπικής υποβάθμισης της ποιότητας του νερού προς κατανάλωση, καθώς και των αντλιοστασίων, τα οποία είναι πεπαλαιωμένα, υπολειτουργούν και παρουσιάζουν σημαντική κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, με ταυτόχρονη μεγάλη απώλεια ύδατος λόγω εφαρμογής παρωχημένης τεχνολογίας».
Βέβαια, από την παραδοχή των προβλημάτων μέχρι και την επίλυσή τους, η απόσταση είναι μεγάλη, αφού το ίδιο σχέδιο θέτει προτεραιότητες σύμφωνα με τους «δημοσιονομικούς στόχους», τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που τα βάζουν όλα στην ζυγαριά του κόστους και του οφέλους, τα κριτήρια των ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Αυτή η πολιτική, που εκτός των άλλων χαρακτηρίζεται από έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού, με αποτέλεσμα να ζούμε τον «παραλογισμό» να πλημμυρίζουμε τον χειμώνα και να αντιμετωπίζουμε την ξηρασία το καλοκαίρι, σε μία περιοχή με πλούσιο υδροφόρο ορίζοντα και πηγές, ευθύνεται για την τραγική κατάσταση και τα προβλήματα και στην Περιφέρειά μας. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε:
Στην Π.Ε. Ξάνθης:
-Το οξυμένο πρόβλημα με το πόσιμο νερό σε πολλά χωριά του Δήμου Μύκης, ζήτημα για το οποίο καταθέσαμε ξεχωριστή επερώτηση και περιμένουμε απαντήσεις.
-Το πρόβλημα της λειψυδρίας και της άρδευσης στις αγροτικές περιοχές του Δήμου Τοπείρου.
Στην Θάσο:
-Το πρόβλημα υδροδότησης στα Λιμενάρια, λόγω της ελλιπούς συντήρησης των υδάτινων πηγών και της βλάβης που υπέστη γεώτρηση στην περιοχή το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος.
-Τις διαρκείς και πολύωρες διακοπές στην υδροδότηση σε οικισμούς, όπως στα Κοίνυρα και Σωτήρα.
-Τα προβλήματα στις Μαριές, όπου θα μπορούσε να δώσει ουσιαστική λύση η επαναλειτουργία και ανακατασκευή του φράγματος.
-Αντίστοιχα τα προβλήματα και σε άλλους οικισμούς και χωριά στο νησί, όπως στην Καλλιράχη, όπου πέρυσι έμεινε για έναν μήνα κατακαλόκαιρο χωρίς νερό και το πρόβλημα δεν έχει οριστικά επιλυθεί.
-Ειδικά για την Θάσο, πρέπει να συνυπολογιστεί η αυξανόμενη τουριστική κίνηση που μεγαλώνει την ζήτηση για πόσιμο νερό κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Λύση δεν μπορεί να δώσει η αξιοποίηση των γεωτρήσεων που προορίζονται για την άρδευση και τελικά τροφοδοτούν την ύδρευση, γιατί απλά ανακυκλώνουν το πρόβλημα.
Στην Π.Ε. Έβρου:
-Την τραγική κατάσταση με την έλλειψη νερού που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι της Λευκίμμης στον Δήμο Σουφλίου, με αποκορύφωμα την διακοπή υδροδότησης για 7 συνεχόμενα 24ωρα την προηγούμενη εβδομάδα.
-Τα διαχρονικά προβλήματα λειψυδρίας στο Διδυμότειχο.
-Αντίστοιχα για τα χωριά στον ορεινό όγκο του Σουφλίου, όπου θα μπορούσε να υπάρξει σημαντική ανακούφιση για την λειψυδρία και προστασία από πλημμύρες τον χειμώνα, με την κατασκευή φράγματος στον Ερυθροπόταμο, στο Μικρό Δέρειο.
-Την συντήρηση και επισκευή του φράγματος στο Θεραπειό, στο Τρίγωνο του Βορείου Έβρου, που εδώ και 50 χρόνια αρδεύει 200.000 στρέμματα στον βόρειο Έβρο και το οποίο βρίσκεται σε κακή κατάσταση, παρουσιάζοντας εικόνα εγκατάλειψης.
-Την απαράδεκτη κωλυσιεργία για την υπογραφή νέας διακρατικής σύμβασης μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας για την διαχείριση των νερών του ποταμού Άρδα, η οποία λήγει στις 9 Ιούλη και σύμφωνα με ανεπίσημη δημοσιογραφική ενημέρωση, έχει δοθεί άτυπη παράταση δύο μηνών, με το μέλλον να παραμένει αβέβαιο και την αγωνία των αγροτών της περιοχής του Έβρου να μεγαλώνει.
Στην Π.Ε. Ροδόπης:
-Τις πολύωρες διακοπές υδροδότησης στις κωμοπόλεις Σάπες και Ίασμο, στα χωριά Πελεκητή, Αμαξάδων, Μίσχου, Μέγα Πιστού και σε πολλούς οικισμούς του Δήμου
Αρριανών, όπως και σε κάποιους οικισμούς του Δήμου Κομοτηνής, όπως στον οικισμό του Κάλχαντος.
-Την περιορισμένη και ανεπαρκή άρδευση σε όλη την Π.Ε. Ροδόπης και ιδιαίτερα στους Δήμους Αρριανών και Ιάσμου, που θέτει σε κίνδυνο τις σοδειές των παραγωγών, ενώ οι κτηνοτρόφοι της περιοχής εξυπηρετούνται με βυτιοφόρα.
Στην Π.Ε Δράμας:
-Την έντονη λειψυδρία που αντιμετωπίζουν οι αγρότες του Νευροκοπίου, εξαιτίας της χαμηλής στάθμης των υδάτων στο φράγμα των Λευκογείων, με αποτέλεσμα όσοι δεν μπορούν να πληρώσουν για ιδιωτικές γεωτρήσεις, να εγκαταλείπουν τις παραγωγές τους.
-Τα παρόμοια προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες του κάμπου της Δράμας. Στα παραπάνω λύση θα μπορούσαν να προσφέρουν, η κατασκευή φράγματος στην Βροντού και η σήραγγα υδροληψίας από το φράγμα Θησαυρού-Πλατανόβρυσης.
-Τα μεγάλα προβλήματα στην ύδρευση χωριών, όπως η Εξοχή, τα Λευκόγεια, το Δασωτό κ.ά.
Στην Π.Ε. Καβάλας:
-Τις αλλεπάλληλες διακοπές υδροδότησης μέσα στην πόλη της Καβάλας και ιδιαίτερα σε συνοικίες όπως, η Νεάπολη κ.α., λόγω συνεχών βλαβών του απαρχαιωμένου δικτύου.
-Το πρόβλημα με τα νιτρικά στους Φιλίππους.
-Το πρόβλημα με τις μετρήσεις αρσενικού άνω του επιτρεπόμενου ορίου, πολλές φορές τα τελευταία χρόνια, στα χωριά Νικήσιανη, Γεωργιανή, Άγιος Χριστόφορος του Δήμου Παγγαίου.
-Τις 3 αλλεπάλληλες βλάβες σε διάστημα 2 εβδομάδων μέσα στον Ιούνη στα αντλιοστάσια στην Δ.Ε. Ορφανού στον Δήμο Παγγαίου, με αποτέλεσμα τα λιγοστά ποτίσματα που θα χειροτερέψουν την ακαρπία στην βρώσιμη ελιά και σε άλλες καλλιέργειες.
-Την εξαιρετική έλλειψη υδάτινων πόρων για την άρδευση των καλλιεργειών στα Τενάγη Δράμας και Καβάλας με τις απορροές που καταλήγουν στην κεντρική τάφρο να είναι μειωμένες, πρόβλημα που επιτείνεται λόγω της κατάστασης με τις πηγές του Νομού Δράμας, καθώς και την παροχή του ποταμού Αγγίτη. Ιδιαίτερα για τα Τενάγη, πρέπει να υπογραμμίσουμε την αντίστροφη κατάσταση με τα πλημμυρικά φαινόμενα τους υπόλοιπους, πλην καλοκαιριού, μήνες. Και η λειψυδρία και οι πλημμύρες δεν μπορεί να αποδίδονται αποκλειστικά στην «κλιματική αλλαγή» και στις «ιδιαιτερότητες της περιοχής», όπως έγινε στην συνάντηση που πραγματοποίησαν πρόσφατα οι αρμόδιοι αντιπεριφερειάρχες με τους ΤΟΕΒ της περιοχής. Όχι γιατί δεν είναι υπαρκτή η διαφορετική «φύση» των οργανικών εδαφών των Τεναγών και η ιδιαιτερότητα της προς τον βορρά εκροής των υδάτων αρχικά στον Αγγίτη και εν συνεχεία στον Στρυμόνα ποταμό, αλλά γιατί μπορούν να αντιμετωπιστούν με το αναγκαίο διαπεριφερειακό έργο διαχείρισης των υδάτων, σύμφωνα με τις επιστημονικές δυνατότητες της εποχής μας και όχι με το ανορθολογικό σχέδιο κατασκευής σήραγγας, μέσω της οποίας θα αποβάλλεται στην θάλασσα το πλεονάζον νερό τον χειμώνα, που τόσο πολύτιμο είναι κατά τους θερινούς μήνες. Παράλληλα, ανακούφιση στο πρόβλημα της λειψυδρίας μπορεί να δώσει το νέο αρδευτικό δίκτυο από το φράγμα του Μαρμαρά, το οποίο έχει παραπεμφθεί στις καλένδες, παρά τα πανηγύρια κυβέρνησης και διοίκησης της Περιφέρειας για την ολοκλήρωση του φράγματος.
Με βάση τα παραπάνω, επερωτάται ο κύριος περιφερειάρχης:
-Σε ποια άμεσα μέτρα ανακούφισης των κατοίκων που αντιμετωπίζουν οξυμένα προβλήματα υδροδότησης θα προβείτε, όπως η διάθεση ασφαλούς και υγιεινού πόσιμου νερού;
-Ποια έργα θα υλοποιήσετε για τις ανάγκες άρδευσης των καλλιεργειών;
-Θα προχωρήσετε σε διαπεριφερειακή συνεργασία μεταξύ της Περιφέρειας Α.Μ.-Θ. και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, για την οριστική επίλυση των προβλημάτων (πλημμυρικά φαινόμενα και ξηρασία) των Τεναγών, απορρίπτοντας την απαράδεκτη προτεινόμενη «λύση» της κατασκευής σήραγγας μεταξύ του όρους «Σύμβολο» και του θαλάσσιου κόλπου της Καβάλας;
-Σε ποιες ενέργειες θα προχωρήσετε, ώστε να επιταχυνθεί η ανανέωση της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας και Βουλγαρίας, για την διαχείριση των νερών του ποταμού Άρδα; Έχετε κάποια ενημέρωση από την ελληνική κυβέρνηση;».
