Στην ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας του περιφερειακού συμβουλίου Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, την Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 2024, η παράταξη «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία», με επικεφαλής τον Στέργιο Ηλιόπουλο, θα μιλήσει για το θέμα: «Η διαχείριση των περιβαλλοντικών γνωμοδοτήσεων από την περιφερειακή Αρχή βλάπτει σοβαρά το περιβάλλον». Η τοποθέτηση που θα κάνει είναι η ακόλουθη: «Η περιφερειακή Αρχή, ως θεσμικό όργανο, φέρει την υποχρέωση να λαμβάνει αποφάσεις που ενσωματώνουν τόσο την αναπτυξιακή προοπτική, όσο και την προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, παρατηρείται μία ανησυχητική τάση παραμέλησης των αρνητικών εισηγήσεων που καταθέτουν συναρμόδιοι φορείς, όπως τα Τμήματα Περιβάλλοντος των Περιφερειακών Ενοτήτων, οι Διευθύνσεις Δασών, ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής κ.ά. Αυτή η πρακτική, εγείρει σοβαρά ερωτήματα τόσο για τον τρόπο λήψης των αποφάσεων, όσο και την τεκμηρίωση τους από την περιφερειακή Αρχή.
Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης έχει στην διάθεσή της ένα πλήθος επιστημονικών και διοικητικών εργαλείων, για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Παρόλα αυτά, παραβλέπονται γνωμοδοτήσεις που αναδεικνύουν κρίσιμους κινδύνους για την βιωσιμότητα της περιοχής μας. Για παράδειγμα, οι εισηγήσεις που αφορούν την χωροθέτηση λατομείων, ή έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, συχνά αγνοούνται, παρά τις ξεκάθαρες προειδοποιήσεις για επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και στην βιοποικιλότητα. Σχετικά με τις Α.Π.Ε., η Περιφέρεια πρέπει να προσανατολιστεί σε λύσεις που να ανταποκρίνονται στις τοπικές ιδιαιτερότητες και να προστατεύουν τα οικοσυστήματα της Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης. Η χωροθέτηση και η ανάπτυξη των Α.Π.Ε., οφείλει να γίνεται με βάση την συναίνεση των τοπικών κοινωνιών και με την διασφάλιση ότι δεν θα υπονομευθούν οι παραδοσιακές οικονομικές δραστηριότητες, όπως η γεωργία και ο τουρισμός. Επιπλέον, είναι απαραίτητο να εξεταστεί ο τρόπος ενσωμάτωσης των προτάσεων των επιστημονικών φορέων για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στα φυσικά τοπία και στην βιοποικιλότητα. Σε αυτό το σημείο, πρέπει να υπογραμμίσουμε και την καθυστέρηση που παρατηρείται στην προστασία των πυρόπληκτων περιοχών στον Έβρο και στην Ροδόπη. Η έλλειψη άμεσων και αποφασιστικών μέτρων, ενισχύει την περιβαλλοντική υποβάθμιση και την αδυναμία των περιοχών να ανακάμψουν οικολογικά και οικονομικά. Αυτή η καθυστέρηση, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αδυναμίας της περιφερειακής Αρχής, να ανταποκριθεί στις ανάγκες της περιοχής με υπευθυνότητα και αποτελεσματικότητα.
Η μελέτη που είχε ανακοινώσει στις πληγείσες περιοχές ο υπουργός περιβάλλοντος, έχει ολοκληρωθεί ήδη από τον Ιούλιο του 2024, όμως δεν έχει ακόμα δημοσιευτεί από το Υ.Π.ΕΝ. Στην μελέτη προτείνεται, βάσει επιστημονικής τεκμηρίωσης, να ανασταλούν για πέντε χρόνια οι διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης συγκεκριμένων ομάδων έργων, μεταξύ αυτών και οι αιολικοί σταθμοί τόσο στην καμένη έκταση, όσο και σε παρακείμενες άκαφτες εκτάσεις του Έβρου και της Ροδόπης, που αποτελούν κρίσιμα οικοσυστήματα για την επιβίωση των απειλούμενων ειδών πουλιών. Επιπλέον, στις Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που αφορούν λατομικές δραστηριότητες, παρατηρούνται σημαντικές ελλείψεις. Ειδικότερα:
-Δεν διερευνάται η συνεργατικότητα των εκμεταλλεύσεων της εκμεταλλεύτριας εταιρείας.
-Οι τμηματικές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, δεν εξετάζουν την συνεργατική δράση των λατομείων και δεν γίνεται συνολική αποτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την λειτουργία όμορων εκμεταλλεύσεων, γεγονός που αντίκειται στην εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.
-Οι χάρτες της Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, λόγω μεταβολών που προκαλούνται από την λειτουργία των λατομείων, ιδιαίτερα όσον αφορά την διαχείριση των εξορυκτικών αποβλήτων.
-Η πρακτική της «σαλαμοποίησης» έργων, δηλαδή η κατάτμηση ενός έργου σε πολλά μικρότερα, οδηγεί σε παράκαμψη της πιο σύνθετης διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Οι συνέπειες αυτής της πολιτικής είναι πολυεπίπεδες:
1. Περιβαλλοντική υποβάθμιση: αποδυναμώνονται οι προσπάθειες προστασίας ευαίσθητων οικοσυστημάτων.
2. Κοινωνική απαξίωση: υπονομεύεται η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
3. Νομικές επιπτώσεις: δημιουργείται νομικό προηγούμενο, που μπορεί να οδηγήσει σε ακυρώσεις έργων, ή αποζημιώσεις.
Απευθύνομαι στην περιφερειακή Αρχή και ζητώ απαντήσεις στα εξής:
1. Γιατί δεν λαμβάνονται υπόψη οι αρνητικές γνωμοδοτήσεις συναρμόδιων φορέων;
2. Ποια μέτρα θα ληφθούν, για να διασφαλιστεί η ενσωμάτωση όλων των παραμέτρων στις αποφάσεις;
3. Πώς θα ενισχυθεί ο ρόλος της επιτροπής «Αγροτικής Οικονομίας, Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης», ώστε να εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον;
4. Ποια είναι η στρατηγική της Περιφέρειας για την βιώσιμη ανάπτυξη των Α.Π.Ε. στην περιοχή, ώστε να εναρμονίζεται με την προστασία των φυσικών και κοινωνικών πόρων;
5. Θα λάβετε υπόψη την επιστολή του Δήμου Κάτω Νευροκοπίου, στην οποία αναφέρει ότι αυτή τη στιγμή, είναι στην διαδικασία σύνταξης του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδιασμού, όπου θα ορίσει χρήσεις γης και θα λύσει όλα τα ζητήματα που απασχολούν τις αδειοδοτήσεις λατομείων;
Τέλος, καλώ την περιφερειακή Αρχή να αναλάβει την ευθύνη και να δεσμευτεί, ότι θα συμμορφωθεί με τις αρχές της επιστημονικής τεκμηρίωσης και της αειφόρου ανάπτυξης. Η Ανατολική Μακεδονία-Θράκη αξίζει μία πολιτική, που θα σέβεται τον φυσικό πλούτο της και τις ανάγκες των ανθρώπων της».
